Poslanici Narodne skupštine Republike Srpske jutros su nastavili sjednicu raspravom o Prijedlogu zakona o izmjenama i dopunama Zakona o obaveznim osiguranjima u saobraćaju, koji se razmatra po hitnom postupku.
Nakon toga na dnevnom redu nalazi se jedna od najspornijih tačaka – Prijedlog zakona o dopunama Krivičnog zakonika RS, kojim se uvode nova krivična djela u vezi sa javnim isticanjem i promovisanjem određenih simbola i ideologija. Ovaj prijedlog izazvao je snažne reakcije bošnjačkih političkih predstavnika, koji tvrde da je riječ o neustavnom rješenju koje zadire u nadležnosti države Bosne i Hercegovine.
Predložene izmjene
Dopunama Krivičnog zakonika predviđa se uvođenje krivičnog djela javnog promovisanja ili isticanja simbola, tekstova, fotografija i drugih sadržaja kojima se, prema prijedlogu, veliča ili opravdava ustaška ideologija Nezavisne Države Hrvatske. Također, obuhvaćeno je i javno isticanje simbola, obilježja ili drugih sadržaja koji predstavljaju ili podržavaju “takozvanu Armiju Republike BiH”.
Za ova djela propisane su novčane ili zatvorske kazne, dok su za teže oblike, ako su počinjeni zloupotrebom službenog položaja, u okviru grupe ili su izazvali nasilje ili mržnju, predviđene kazne zatvora do tri godine.
Vlada Republike Srpske, kao predlagač zakona, navodi da je cilj ovih dopuna zaštita ustavnog poretka RS, očuvanje javnog reda i mira, sprečavanje izazivanja nacionalne, vjerske i druge mržnje, kao i zaštita dostojanstva žrtava ratova i historijskih stradanja.
Obrazloženje prijedloga
U obrazloženju zakona ističe se da su ustaška ideologija i njeni simboli povezani sa zločinima počinjenim nad srpskim narodom tokom Drugog svjetskog rata. Istovremeno se navodi da simboli Armije Republike BiH kod velikog broja građana Republike Srpske izazivaju osjećaj uznemirenosti zbog ratnih dešavanja od 1992. do 1995. godine. Predlagač smatra da javno promovisanje takvih obilježja može podsticati mržnju i narušavati javni red.
S druge strane, prijedlog je izazvao oštre kritike bošnjačkih političkih predstavnika i udruženja, koji smatraju da se njime kriminalizuju simboli legalne vojske međunarodno priznate Republike Bosne i Hercegovine, čime se Armija Republike BiH dovodi u isti kontekst sa ustaškim pokretom iz Drugog svjetskog rata.
Protivnici zakona upozoravaju da su predviđene kazne prestroge te izražavaju bojazan da bi zakon mogao biti iskorišten za procesuiranje i zastrašivanje bošnjačkih povratnika u RS zbog javnog isticanja obilježja koja smatraju dijelom svog identiteta i ratnog nasljeđa.
Duraković traži povlačenje zakona
Potpredsjednik Republike Srpske Ćamil Duraković zatražio je povlačenje Prijedloga zakona iz skupštinske procedure, navodeći da je riječ o oblasti koja je već regulisana Zakonom o odbrani Bosne i Hercegovine.
U svom zahtjevu podsjetio je da je tim zakonom uspostavljen jedinstven sistem odbrane BiH, te definisana vojna tradicija kroz tri pješadijska puka Oružanih snaga BiH, među kojima Prvi pješadijski (gardijski) puk baštini tradiciju Armije Republike BiH.
Duraković smatra da entitet nema nadležnost da krivičnim zakonodavstvom zabranjuje simbole vojne tradicije čiji je status regulisan državnim zakonom, upozoravajući da bi usvajanje ovakvog zakonskog rješenja moglo rezultirati ustavnopravnim sporom pred Ustavnim sudom Bosne i Hercegovine.