Ko stoji iza špijunskog leta aviona koji je 8. januara kružio iznad Banjaluke?
Iza britanske privatne avio-kompanije, čiji je avion 8. januara leteo oko Banjaluke, najverovatnije stoji obaveštajna služba ove zemlje, koja je na ovaj način želela poslati poruku vlastima u Srpskoj, ali i prikupiti određene njima interesantne podatke na dan kada se održavala svečana akademija povodom Dana Republike.
Kaže ovo za “Glas Srpske” pukovnik u penziji Sreten Egerić, komentarišući ovaj slučaj te navodeći da ga on nije nimalo nije začudio, jer su ovakvi i slični operativno-obavještajni letovi gotovo svakodnevno prisutni na prostorima Balkana. Prema njegovim riječima, na ovaj lettrebalo bi gledati iz dva ugla. Prvi je sigurno simbolični, da bi se vlasti u Srpskoj zastrašile i drugi da se prikupe određeni podaci, pošto su tog dana u Banjaluci bili svi značajniji ljudi iz politike Srpske i Srbije, ali i jake policijske i bezbjednosne snage.
– Bilo bi dosta nezgodno da su to uradili 9. januara. Zato su to uradili dan ranije. Verujem da su tog dana pod svoj nadzor stavili sva njima interesantna lica, pogotovo putem mobilne mreže. Ovaj avion i njemu slični opremljeni su sa najmodernijim uređajima za radio-elektronsko izviđanje i snimanje. To što je ovaj avion navodno u vlasništvu privatne kompanije samo je maska. Ubeđen sam da oni rade za tajnu službu svoje zemlje. Akopogledamo ko sve radi u ovoj avio-kompaniji tosu uglavnom penzionisani vojni piloti. Britanci nikada nisu prestali da vršljaju po ovim prostorima, a posebno su im Srbi uvek bili trn u oku, zbog njihovih geopolitičkih interesa na ovim prostorima. Znači, naručilac ovog leta je država koja iz senke želi upravljati BiH- navodi Egerić.
Na stranicama koje prate avionske letove u Evropi proteklih dana zabilježena su dva leta aviona s britanskim registarskim oznakama. Prema podacima sa specijalizovanog portala “Flajradar”, na kom se uživomogu pratiti svi avio-letovi u svijetu, avion koji pripada britanskoj firmi “DEA aviation” prvo je kružio iznad istočne BiH, u blizini Srebrenice, a 8. januara i oko Banjaluke.
Avion je prvi put poletio iz Sarajeva oko 10.20 časova, pojavio se u široj okolini Banjaluke u 10.51, napravio jedan prilaz iznad sjevernih gradskih naselja Lazarevo, Novakovići i Saračica, a zatim počeo da kruži po putanji u smjeru suprotnom od kazaljke na satu na visini od oko 2.750 metara.
Poslije nešto više od pola časa, letjelica se vratila na sarajevski aerodrom. Nešto kasnije, sa polijetanjem popodne u 14.51 i slijetanjem u 18.28 časova obavljen je još jedan, znatno duži let sa nekih tridesetak prolaza, po istoj putanji na istoj visini. Na osnovu javno dostupnih informacija vidi se da je ovaj avion od 1. juna prilično aktivan, sa nekih šezdesetak letova zabilježenih do sada.
Riječ je inače o izviđačkom avionu, model E90 “kinger”, koji je u prošlosti korišćen u okviru misije EUFOR-a u BiH. Ovaj avion već je poznat na ovim našimprostorima jer je u novembru 2021. godine nenajavljeno nadgledao vježbu Ministarstva unutrašnjih poslova Republike Srpske na Jahorini.
Kada je u pitanju pomenuta britanska kompanija ona na svom sajtu navodi da se bavi pružanjem specijalizovanih usluga prikupljanja podataka iz vazduha. Ističu da posjeduju najsavremeniju tehnologiju detekcije i digitalne obrade. Na kraju se dodaje da oni uglavnom posluju u Velikoj Britaniji i Evropi obavljajući obavještajne, nadzorne i izviđačke misije.
“Artemis”
Slične letove tokom prošle godine imao je i izviđački avion za prikupljanje obavještajnih podataka CL-650 “artemis” koji koristi ratno vazduhoplovstvo Oružanih snaga SAD. U pitanju je avion koji se nalazi u vlasništvu kompanije “Leidosdifensgrup” sa sjedištem u Virdžiniji, kog pomenuta kompanija redovno “iznajmljuje” Oružanim snagama SAD za potrebe njihovih špijunskih misija.